SSH Nedir? Güvenli Bağlantı Rehberi

SSH Nedir?

SSH (Secure Shell), ağ üzerinden güvenli bağlantı kurmak için kullanılan bir kriptografik protokoldür. Sunuculara uzaktan bağlanmak, dosya transferi yapmak ve komut çalıştırmak için en yaygın kullanılan güvenli yöntemdir. Tüm iletişim şifrelenir, bu sayede verileriniz gizli dinlemeye karşı korunur.

SSH Bağlantısı Nasıl Kurulur?

Temel SSH Bağlantısı

Sunucunuza bağlanmak için terminal veya SSH istemcisi kullanın:

ssh kullanici@sunucu-ip-adresi

Örnek:

ssh [email protected]

Farklı Port ile Bağlantı

SSH varsayılan olarak 22 portunu kullanır. Farklı port için:

ssh -p 2222 kullanici@sunucu-ip

SSH Key (Anahtar) Oluşturma

Parola yerine SSH anahtarı kullanmak daha güvenlidir:

1. Anahtar Çifti Oluşturma

ssh-keygen -t ed25519 -C "[email protected]"

Bu komut public (açık) ve private (gizli) anahtar çifti oluşturur.

2. Public Anahtarı Sunucuya Kopyalama

ssh-copy-id kullanici@sunucu-ip

Veya manuel olarak:

cat ~/.ssh/id_ed25519.pub >> ~/.ssh/authorized_keys

Temel SSH Komutları

Dosya ve Dizin İşlemleri

# Dosyaları listele
ls -la

# Dizin değiştir
cd /var/www/html

# Dizin oluştur
mkdir yeni-klasor

# Dosya içeriğini görüntüle
cat dosya.txt

# Dosya düzenle
nano dosya.txt

Sistem Bilgileri

# Disk kullanımı
df -h

# RAM kullanımı
free -m

# CPU ve süreçler
top

# Sistem bilgisi
uname -a

Servis Yönetimi

# Servis durumu
systemctl status nginx

# Servis başlat/durdur
systemctl start nginx
systemctl stop nginx

# Servis yeniden başlat
systemctl restart nginx

SCP ile Dosya Transferi

SSH üzerinden güvenli dosya transferi:

Dosya Yükleme

scp dosya.txt kullanici@sunucu:/hedef/dizin/

Dosya İndirme

scp kullanici@sunucu:/kaynak/dosya.txt ./

Klasör Transferi

scp -r klasor/ kullanici@sunucu:/hedef/

SSH Güvenlik Önerileri

• Varsayılan portu değiştirin: 22 yerine farklı port kullanın
• Root girişini kapatın: PermitRootLogin no ayarlayın
• Parola girişini kapatın: Sadece SSH key ile giriş izni verin
• Fail2ban kullanın: Brute force saldırılarını engelleyin
• Güçlü anahtar algoritması: ED25519 veya RSA 4096-bit kullanın

SSH Config Dosyası

Sık kullandığınız sunucular için kısayol oluşturun:

# ~/.ssh/config dosyası
Host sunucu1
    HostName 192.168.1.100
    User root
    Port 22
    IdentityFile ~/.ssh/id_ed25519

Host sunucu2
    HostName domain.com
    User admin
    Port 2222

Artık sadece ssh sunucu1 yazarak bağlanabilirsiniz.

Sonuç

SSH, sunucu yönetimi için vazgeçilmez bir araçtır. Güvenli bağlantı, dosya transferi ve uzaktan komut çalıştırma imkanı sunar. SSH key kullanımı ve güvenlik ayarlarına dikkat ederek sunucularınızı güvenle yönetebilirsiniz.